Viết báo

Bài cho báo: Amazon

Bản gốc (kỳ II):

Chuyến tàu này là một con tàu lớn, cao đến bốn tầng. Tầng 1 chở hàng hóa, các tầng còn lại dành cho người và thủy thủ đoàn. Nếu bạn muốn có một khoang riêng, nằm giường thì bạn sẽ ở tầng 2, còn tầng 3 và 4 thì bạn tự chọn chỗ nằm và kiểu nằm, tức là bạn nên mang theo một chiếc võng và đó sẽ là chiếc giường êm ái của bạn trong hành trình 4 ngày 4 đêm đến Iquitos.

Trước khi quyết định ngược dòng Amazon bằng chuyến tàu khách dành cho dân bản địa này, thật lòng thì tôi cũng khá lo lắng chuyện vệ sinh ăn ở. Gì chứ, nếu tìm kiếm từ nguồn thông tin ít ỏi bằng tiếng Anh trên Internet, người ta cứ cảnh báo mãi sự thật kinh dị “nước ăn cũng lấy từ sông, nước tắm cũng lấy trực tiếp từ sông, mà vệ sinh người ta cũng thải thẳng ra sông”.

Nhưng có lẽ mọi chuyện chỉ là đồn đại quá lên. Người ta có bình trữ nước riêng cho nấu ăn, nước tắm giặt và vệ sinh được lọc trước qua một khoang chứa nước riêng. Khu vực tắm chung, gồm nhiều khoang tắm khép kín, khu vực vệ sinh cá nhân tách biệt, khu vực nấu ăn riêng và khu vực ngủ cũng tách biệt.

May mắn hơn nữa, với tôi, là người ta chuẩn bị sẵn ba bữa ăn trong ngày và phát đến tận tay từng người. Dù chỉ ít món nhưng quả thực, cái đủ đầy bụng và cái tươi roi rói của thực phẩm có thể đánh bại cái cầu kỳ của món ăn.

Nói vậy không có nghĩa là người ta không cầu kỳ nhé.

Nhà tàu đảm bảo thay đổi cách chế biến và loại thực phẩm để bạn không bị chán ăn. Người ta còn cung cấp một số món ăn vặt nhẹ giữa bữa nữa cơ. Một kiểu “xa xỉ” khác là luôn có một món đồ uống giải khát đi kèm – có thể là nước ép loại quả nào đó, có thể là thứ nước giải khát không ga nào đó, cũng có thể là thứ nước nấu từ loại hoa hay lá nào đó vùng Amazon.

Người nào chê thì cứ chê, chứ tôi thì thấy đầu bếp nhà tàu thật tâm lý và số dzách!

Mà toàn bộ đều bao gồm trong tiền vé rồi. Tôi không phải trả thêm đồng nào. Thế mà gia đình người bạn Colombia của tôi cứ làm tôi lo sợ phải chuẩn bị thêm vài món lương khô phòng thân. Cái ba lô chỉ nặng thêm vài kg, nhưng cái thân lừa như tôi thấy đủ nặng rồi!

Nhưng cũng không buồn gì chuyện ấy. Mắc cái võng sặc sỡ và hoa lá cành của tôi ở phía gần đuôi tàu, tôi thả mình ngắm buổi hoàng hôn đậm sắc tím hồng của vùng sông nước Amazon. Thấp thoáng phía hai bờ là vài ngọn đèn leo lét – những ngọn đèn mà tôi biết chắc chắn phát ra từ những chiếc máy phát điện chạy xăng quý hơn vàng tại nơi đây.

Trên con tàu này, sáng một cảnh sông, trưa một cảnh sông, chiều một cảnh sông, tối một cảnh sông và đêm đến lại là một cảnh sông.

Con sông Amazon này chưa bao giờ là kẻ dễ chiều.

Cứ sáng sáng, ánh mặt trời bàng bạc hắt vào mắt bạn, buộc bạn phải tỉnh giấc. Từ những con lạch hay đoạn dòng chảy nhỏ ngắt ra từ mạch chính của sông, những chiếc thuyền nhỏ len lỏi chở những vị khách mới gia nhập hành trình. Hoặc vài thuyền chở đầy cá vừa đánh bắt từ sáng sớm để bán cho nhà bếp của con tàu tôi đang đi.

Chiều chiều, mặt trời dát vàng lên mặt sông, lên những mái nhà thấp thoáng dọc sông và lên tấm áo của người phụ nữ giặt áo ven sông.

Tối tối, sắc tím buổi chạng vạng nhường chỗ cho bầu trời đêm đầy sao, nhìn rõ bóng hình của dải Ngân Hà vắt từ bờ này sang bờ kia sông.

Nhưng chớ mong gặp lại cảnh ấy cho ngày hôm sau. Vì bỗng nhiên, gió giật mạnh, mây đen giăng đầy giữa lòng sông và sấm chớp đua nhau chơi trò đuổi bắt ở phía đường chân trời. Đó là một đêm mưa to gió lớn, đến mức khiến cả con tàu chòng chành dù đã tấp vào gần bờ và neo ở một vị trí khá khuất gió.

Mưa bão trên sông Amazon không khác gì mấy mưa bão trên đại dương. Ấy là cảm giác của tôi khi trải qua đêm đầy mưa giật gió cuốn như thế.

Chỉ khi đi trên chuyến tàu này, tôi mới phải biết ơn những vị thuyền trưởng dạn dày trên mặt sông Amazon. Họ nhận biết dõi mọi dấu hiệu thay đổi thời tiết từ… ngày trước khi nó đến. Họ cũng là vị hướng dẫn viên chu đáo của bạn, nếu bất ngờ phát hiện ra bóng dáng của cá heo – đen, xám hay hồng – trên mặt sông.

Trên tất cả, họ là mắt xích kết nối cuộc sống của các làng dọc sông và là cầu nối duy trì dòng chảy văn hóa của vùng Amazon.

Dọc theo con sông Amazon là những ngôi làng lớn nhỏ và thị trấn nằm tách biệt với thế giới hiện đại ngoài kia. Cuộc sống của những con người nơi đây phụ thuộc vào dòng sông, cũng như phụ thuộc vào các chuyến tàu khổng lồ này.

Tại đây, người ta sử dụng những chiếc thuyền nhỏ để trao đổi hàng hóa với những chuyến tàu chở người và hàng to lớn thế này. Họ buôn bán đủ thứ, từ xăng dầu, củi lửa đến cá tôm, mắm muối, và thậm chí là những mặt hàng lưu niệm mộc mạc mà đậm màu sắc lối sống sông nước Amazon.

Có lúc, con tàu lướt qua những ngôi làng nhỏ chưa đến chục mái nhà. Cả làng nằm đơn độc và biệt lập giữa một vùng sông nước mênh mông. Người ta ở trên bờ nhìn con tàu của chúng tôi lướt qua xa xa, và chúng tôi chẳng chịu dừng chân lại chút nào. Có khi đó là thứ thú vui tiêu khiển trong phút thảnh thơi bên sông của người ta. Nhưng không hiểu sao, nó lại khiến tôi nhớ đến cảnh đợi tàu của hai chị em trong tác phẩm “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.

Mà có lẽ, đó chỉ là giây phút “ảo giác ủy mị” giữa khung cảnh trống vắng dọc sông.

Cũng dễ lắm, vì cả ngày dài ngược quãng sông không một bóng người, không một nóc khói, không một cánh chim rừng, trước mắt chỉ là rừng cây xanh rậm hai bờ xa xa và bốn phía là sông nước mênh mông. Những lúc ấy mới thấy con người là loài động vật cần sinh sống theo bầy đàn.

Lúc ấy, chỉ cần nhìn thấy những thửa ruộng nho nhỏ ven sông thôi là đủ thấy đời vui trở lại.

Con tàu thỉnh thoảng dừng chân tại những thị trấn đủ náo nhiệt. Tại đây, người ta lên tận boong tàu để rao bán những thức ăn vặt hay quà chiều đầy tính khiêu khích khướu giác.

Trời ơi, cái mùi cá nướng – dù chỉ nướng đơn giản thôi – cũng đủ khiến bụng đói cồn cào sau buổi ăn trưa vừa xong. Những khay quả bổ sẵn và sặc sỡ màu sắc bắt mắt. Những túi đồ ăn bán sẵn căng phồng và đầy mời gọi.

Cái âm thanh ầm ĩ, rộn ràng và đinh tai nhức óc của mọi khi lại nghe đầy sức sống sau cả ngày dài vắng tiếng người.

Đến tận điểm kết thúc, sự ồn ào và náo nhiệt của thương lái vận chuyển hàng cũng khiến cho kẻ ghét ầm ĩ như tôi phải mỉm cười. Bởi vì lúc ấy, bạn chợt nhận ra cuộc sống cũng nên đầy sức sống như thế.

Hành trình này, đủ dài để dòng sông này khoe sức mạnh cuộc sống, một cuộc sống mà nó chuyên chở sứ mệnh từ thưở xuất hiện loài người đến nay. Hành trình này, cũng đủ ngắn để tôi biết mình cần phải quay lại.

Tôi biết rằng nó luôn ở đó chờ đợi tôi quay lại!

*Có nhiều chuyến bay từ thủ đô Bogata của Colombia hoặc Sao Paulo của Brazil hay Lima của Peru để đến Leticia. Nhưng giá vé máy bay khứ hồi toàn chặng, từ Việt Nam đến Leticia, sẽ rơi vào khoảng $3700. Vậy nên, nếu quyết định đến Leticia để đi ngược sông Amazon, bạn nên kết hợp đi đường bộ và đi du lịch trong khoảng thời gian dài hơn để tính hiệu quả chi phí sẽ cao hơn.

Khi đến khu vực ngã giao ba nước, bạn nhớ lưu ý vấn đề đóng dấu xuất nhập cảnh. Bạn cần đến sân bay tại Leticia để đóng dấu xuất và nhập cảnh. Vậy nên, nếu đi du lịch 3 nước trong ngày, cách tốt nhất là qua thăm Tabatinga (không cần đóng dấu), rồi ra sân bay Leticia để xin dấu xuất cảnh và đi thăm Leticia. Sau đó, rời khỏi Leticia và qua làng Santa Rosa để đóng dấu nhập cảnh Peru. Không nên chờ cập bến ngôi làng thứ hai sau khi tàu rời bến từ phía Peru để đóng dấu nhập cảnh Peru, vì sau khi lên tàu và tàu chạy tầm 10’, cảnh sát tuần tiễu sông Amazon của Peru sẽ lên tàu để kiểm soát giấy tờ. Và nếu không có dấu nhập cảnh, bạn sẽ bị bắt ngay lập tức. Lý do là vì đây là khu vực “nóng” về đấu tranh chống tội phạm ma túy, khét tiếng trên thế giới – chứ không chỉ ở khu vực Nam Mỹ.

Đồng thời, chuẩn bị sẵn võng, đồ vệ sinh cá nhân vì trên tàu không chuẩn bị sẵn xà phòng, khăn tắm, giấy vệ sinh cho hành khách. Nếu thuê phòng riêng ở tầng 2 của tàu thì dù có không gian riêng, nhưng thực tế, khoang phòng rất nhỏ, cũng như nóng bức. Khí hậu vùng sông Amazon là khí hậu nhiệt đới, phòng không có quạt hay điều hòa nên khá bí. Muốn thoáng hơn thì bạn lên tầng 3 và tầng 4, mắc võng. An tâm là người dân rất chất phác và thân thiện. Không có mất trộm đồ (dù người lên xuống khá thường xuyên) và không có móc túi.

Tốt nhất, hãy trang bị cho mình vốn tiếng Tây Ban Nha vừa đủ để hỏi đường vì nơi đây, không một ai nói tiếng Anh. Các dấu hiệu chỉ dẫn đường nơi đây cũng chỉ bằng tiếng Tây Ban Nha (hoặc Bồ Đào Nha nếu bạn đi thăm Tabatinga).

Internet RẤT chậm, thậm chí mở trang chủ của Google cũng mất gần 10 phút. Truy cập Internet phải trả theo phút. Xăng và điện (chạy bằng máy phát điện là chính) rất đắt đỏ. Vậy nên, nếu cần thông tin gì thì nên chuẩn bị sẵn trước (tải xuống bản offline cho bản đồ hay từ điển chẳng hạn) hoặc đem nhiều pin dự phòng. Trên tàu không có ổ cắm để sạc pin.

Đồng thời, trước khi bước chân vào khu vực vùng Amazon, bạn nên đến các cơ sở y tế để ít nhất tiêm vắc xin phòng bệnh sốt vàng (có trả phí). Tất cả các sân bay xuất phát để bay vào vùng Amazon đều có cơ sở y tế như thế này. Sau khi tiêm xong, người ta sẽ cấp cho bạn thẻ chứng nhận đã tiêm phòng. Hãy giữ thẻ này trong suốt hành trình bạn ở tại khu vực Amazon, cũng như 1 năm sau khi bạn rời khỏi khu vực Nam Mỹ. Nếu không, bạn sẽ có thể bị cách ly bất khả kháng, thậm chí là bị phạt tiền, khi ở tại hoặc ra khỏi khu vực này mà không có giấy chứng nhận ấy.

Nhớ rút tiền mặt và đổi tiền sang đồng peso trước khi thực hiện hành trình ngược dòng Amazon. Bạn sẽ không tìm thấy ai chấp nhận đồng ngoại tệ cả. Bạn có thể rút tiền tại một số cây ATM ở Leticia, nhưng số lượng ngân hàng phát hành thẻ mà máy ATM chấp nhận lại khá ít. Vậy nên, tốt nhất là rút tiền đô la Mỹ hoặc đổi sẵn ngoại tệ tại các thành phố chính, trước khi bay hoặc đi vào vùng Amazon.

Và cuối cùng, hãy nhớ: luôn nở nụ cười. Người dân ở đây rất hiếu khách, tò mò và nhiệt tình. Nhưng họ cũng rất nhạy cảm và đặc biệt, họ tôn trọng tín ngưỡng sông Amazon. Xin hãy tôn trọng họ!

Bản lên báo:

This slideshow requires JavaScript.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s